Tabela alergenów – wzór do wydruku
Ostatnia aktualizacja: · zgodne z rozporządzeniem (UE) nr 1169/2011, załącznik II
W skrócie
Wzór tabeli alergenów do wydruku to gotowy układ: dania w wierszach, 14 alergenów z załącznika II do rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 w kolumnach, legenda pod spodem. Niżej masz wypełniony przykład z polskimi daniami — od żurku po sernik — i generator, który zrobi wersję A4 z Twoim menu, gotową do powieszenia w lokalu.
Większość „wzorów" z sieci to pusty arkusz Excela albo DOCX do ręcznego wpisania. Problem w tym, że pusta krata niczego nie rozwiązuje — restaurator i tak nie wie, czy w żurku zaznaczyć seler (bo bulion) i gorczycę (bo kiełbasa). Dlatego zamiast kolejnego pustego szablonu pokazujemy najpierw wypełniony przykład, potem tłumaczymy każdą decyzję, a na końcu dajesz swoje dania do generatora i pobierasz PDF. Jeśli wolisz przejść to po kolei, zobacz jak zrobić tabelę alergenów krok po kroku.
Chcesz od razu swoją tabelę?
Wpisz dania, zaznacz kratki, pobierz PDF A4. Bez konta, bez karty. Aktywacja PDF i kodu QR to 19 zł — raz, bez abonamentu.
Wypełniony wzór na przykładzie polskiej karty
Dziewięć typowych dań, cztery kategorie. Zielony znacznik = alergen jest składnikiem (deklaracja obowiązkowa). Pomarańczowe kółko = może zawierać śladowe ilości, zależnie od kiełbasy, wina czy wspólnej frytownicy — to informacja dobrowolna, którą trzymamy w osobnym oznaczeniu.
| Danie / Napój | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Zupy | ||||||||||||||
| Żurek staropolski z jajkiem i białą kiełbasą | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ||||||||||
| Rosół z makaronem | ✓ | ✓ | ✓ | |||||||||||
| Dania główne | ||||||||||||||
| Kotlet schabowy z ziemniakami | ✓ | ✓ | ||||||||||||
| Pierogi ruskie | ✓ | ✓ | ||||||||||||
| Bigos staropolski | ✓ | |||||||||||||
| Desery | ||||||||||||||
| Sernik na spodzie | ✓ | ✓ | ✓ | |||||||||||
| Szarlotka na ciepło | ✓ | ✓ | ✓ | |||||||||||
| Napoje | ||||||||||||||
| Lampka wina (150 ml) | ✓ | |||||||||||||
| Kawa latte | ✓ | |||||||||||||
To przykład dydaktyczny, nie gotowa deklaracja dla Twojego lokalu. Receptury różnią się między kuchniami: jeden schabowy panieruje w samej bułce tartej, drugi maczá go w mleku. Sprawdź własne składy i karty od dostawców, zanim powiesisz tabelę.
Legenda: 14 alergenów do numerowania w karcie
Jeśli zamiast całej tabeli wolisz numerki przy nazwach dań (np. „Żurek¹·³·⁷·⁹"), potrzebujesz stałej legendy. Oto ona — te same numery i skróty, których używa nasz generator. Wydrukuj ją raz i trzymaj obok karty.
Jak wydrukować i gdzie powiesić
Format i czytelność
- • A4 w poziomie — 14 kolumn mieści się bez ściskania.
- • Czcionka na tyle duża, by przeczytać z wyciągniętej ręki (w praktyce od 10–11 pt).
- • Legenda 14 alergenów powtórzona na każdej stronie, nie tylko na pierwszej.
- • Data aktualizacji w stopce — kontroler i obsługa widzą, że tabela żyje.
Gdzie udostępnić
- • Wywieszka przy wejściu lub kasie, w folii albo ramce.
- • Segregator „na życzenie" — z widoczną adnotacją, że jest dostępny.
- • Kod QR na stoliku prowadzący do wersji online — aktualizujesz raz, działa wszędzie.
- • Zawsze przed zamówieniem — informacja po podaniu dania jest już spóźniona.
Papierowy wzór ma jedną wadę: przy każdej zmianie karty drukujesz od nowa i po tygodniu wisi nieaktualny. Dlatego nasz PDF idzie w parze z kodem QR i linkiem — poprawiasz dane w jednym miejscu, a gość zawsze skanuje aktualną wersję.
Kolumna „może zawierać" to nie to samo co „zawiera"
To najczęściej mylona rzecz w tabelach — i dlatego w przykładzie wyżej dostała osobny znacznik. „Zawiera" = alergen jest w recepturze celowo. Jaja w cieście na sernik, mleko w twarogu do pierogów ruskich. Deklaracja obowiązkowa, wynika wprost z rozporządzenia 1169/2011.
„Może zawierać śladowe ilości" = zanieczyszczenie krzyżowe. Ta sama frytownica do panierowanej ryby i do frytek, ten sam nóż, mąka w powietrzu przy wyrabianiu ciasta. Przepisy tego nie regulują — informacja jest dobrowolna. Ale jeśli ją podajesz, musi być prawdziwa i nie może udawać składu.
Rada dla małej kuchni z jedną frytownicą: nie stawiaj „może zawierać" pod każdym daniem, bo wtedy oznaczenie nic nie znaczy i gość przestaje je czytać. Postaw je tam, gdzie naprawdę dzielisz sprzęt — i powiedz o tym obsłudze, bo to ona odpowie przy stoliku.
4 sposoby oznaczania alergenów w menu
Tabela zbiorcza to nie jedyna dopuszczalna forma. Przepisy nie narzucają układu — liczy się czytelność. Oto cztery warianty, których używa polska gastronomia, z uczciwą wadą każdego.
| Sposób | Na czym polega | Wada |
|---|---|---|
| Numery przy daniu | Przy nazwie dania cyfry z legendy, np. „Żurek 1, 3, 7, 9". | Gość musi skakać wzrokiem do legendy; łatwo o literówkę w numerze. |
| Ikony / piktogramy | Symbole (kłos, mleko, jajko) przy daniu zamiast cyfr. | Ładne, ale przy 14 alergenach ikonki robią się drobne i mylące. |
| Tabela zbiorcza | Osobny arkusz: dania w wierszach, 14 alergenów w kolumnach (jak wyżej). | Zajmuje osobną kartkę; wymaga aktualizacji przy każdej zmianie menu. |
| Opis słowny | Pełne zdanie pod daniem: „zawiera gluten, jaja, mleko, seler". | Wydłuża kartę; przy dużym menu robi się nieczytelnie. |
Nasz generator robi jednocześnie tabelę zbiorczą (PDF do powieszenia) i legendę z numerami do przepisania przy daniach — możesz łączyć formy zależnie od tego, gdzie jest miejsce.
7 błędów, które wyłapuje kontrola
Te uchybienia wracają najczęściej w tabelach, które trafiają do nas do poprawy. Przejdź je jak checklistę, zanim powiesisz swoją.
- 1
Tabela nieaktualna wobec menu
Wisi wersja sprzed zmiany karty — jest danie dnia, którego nie ma w tabeli, albo odwrotnie. To pierwsza rzecz, którą widać przy porównaniu z kartą.
- 2
Sklejone orzeszki ziemne i orzechy
To dwie osobne pozycje (5 i 8). Gość uczulony tylko na orzeszki traci informację, gdy wrzucisz je do wspólnej kolumny „orzechy”.
- 3
Zapomniane siarczyny w winie
Wino i suszone owoce to najczęściej pomijany alergen (poz. 12). Lampka wina bez oznaczenia SO₂ to klasyk.
- 4
Ukryty seler i gorczyca w sosach
Seler w bulionie na kostce, gorczyca w majonezie i winegrecie. Nie widać ich w nazwie dania, a są składnikiem.
- 5
Informacja dostępna dopiero po zamówieniu
Tabela schowana „na zapleczu na życzenie” bez widocznej adnotacji, że w ogóle istnieje. Musi być dostępna przed wyborem dania.
- 6
Brak legendy albo nieczytelny druk
Same znaczniki bez wyjaśnienia, co znaczą, albo wydruk tak drobny, że gość i kontroler muszą zgadywać.
- 7
Ustne zapewnienie bez dokumentu
Obsługa „wie, co jest w daniach”, ale nie ma nośnika pisemnego do okazania. Forma ustna jest dopuszczalna tylko, gdy dokument jest dostępny od ręki.
Ile kosztuje błąd w tabeli
Oznakowanie jest częścią jakości handlowej, więc kontroluje je nie tylko Sanepid, ale i IJHARS (Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych), która od 1 lipca 2020 r. obejmuje także gastronomię. Kara wynika z art. 40a ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych: za wprowadzenie do obrotu artykułu nieodpowiadającego jakości handlowej — do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej, nie mniej niż 500 zł; za artykuł zafałszowany — nie mniej niż 1000 zł.
Rozpisaliśmy to szerzej, z linkami do ustawy i rozporządzenia, na stronie lista 14 alergenów oraz w przewodniku po przepisach. Ten sam dokument bywa nazywany kartą alergenów — mamy osobne wzory dla food trucka, cukierni i pizzerii. Warto sprawdzić w źródle — w sieci krąży sporo przekręconych wersji tych kwot.
Zamień wzór na własną tabelę w 5 minut
Wpisujesz swoje dania, generator podpowiada alergeny po nazwie (wpisz „carbonara", zaproponuje gluten, jaja i mleko), a Ty potwierdzasz. Podgląd i link do wysłania obsłudze — za darmo. PDF A4 do wydruku i kod QR odblokowujesz aktywacją za 19 zł, raz, bez abonamentu.
Wypełnij tabelę za darmoBez konta i bez karty. Płacisz dopiero wtedy, gdy chcesz PDF i kod QR.
Najczęstsze pytania o wzór tabeli alergenów
Skąd wziąć wzór tabeli alergenów do wydruku?
Wzór masz na tej stronie: wypełniony przykład z polskimi daniami i legenda 14 alergenów. Możesz go przepisać do własnej karty, ale szybciej wpiszesz swoje dania w generatorze — zaznaczasz kratki i od razu widzisz gotową tabelę. Plik PDF A4 do wydruku odblokowujesz aktywacją za 19 zł.
Czy tabela alergenów musi być w konkretnym formacie?
Nie. Rozporządzenie (UE) nr 1169/2011 nie narzuca wzoru graficznego — liczy się, żeby informacja była rzetelna, dostępna przed zamówieniem i łatwa do odczytania. Układ „dania w wierszach, 14 alergenów w kolumnach, legenda pod spodem” jest po prostu najczytelniejszy przy kontroli i dla gościa.
W jakim formacie wydrukować tabelę alergenów?
Najwygodniej A4 w poziomie — 14 kolumn alergenów mieści się bez ściskania. Ustaw czcionkę tak, żeby dało się ją przeczytać z wyciągniętej ręki (praktycznie od 10–11 pt), a legendę powtórz na każdej stronie. Nasz PDF robi to automatycznie i nie gubi dań po pierwszej stronie.
Czy w tabeli trzeba oznaczać „może zawierać śladowe ilości”?
Nie ma takiego obowiązku. Deklarujesz alergeny użyte celowo jako składnik. „Może zawierać” dotyczy zanieczyszczenia krzyżowego (wspólna frytownica, nóż, deska) i jest dobrowolne — ale jeśli je podajesz, musi być prawdziwe. W przykładzie niżej zaznaczyliśmy je pustym kółkiem, osobno od „zawiera”.
Czy wzór z internetu wystarczy do kontroli Sanepidu?
Sam pusty wzór nie — kontroler patrzy na treść, nie na ładny szablon. Tabela musi odpowiadać Twojemu aktualnemu menu i recepturom, a nie daniom z cudzego przykładu. Wzór jest punktem wyjścia; wartość powstaje, gdy wpiszesz własne dania i zweryfikujesz alergeny ze specyfikacji dostawców.
Twoja tabela alergenów gotowa w 5 minut
Wpisujesz dania, zaznaczasz alergeny, widzisz gotową tabelę. Bez konta i bez karty. Dopiero PDF do powieszenia w lokalu i kod QR kosztują 19 zł — raz, bez abonamentu.
Wypełnij tabelę za darmo